بازار انیمیشن آموزشی ریکاوری بدنسازی

بازار: انیمیشن آموزشی ریکاوری بدنسازی گلوتامین انیمیشن آموزشی badansazi Animation amozeshi

گت بلاگز اخبار فرهنگی و هنری «خداحافظ باغ‌ آلبالوی من» نخستین تجربه کارگردانی سارا مخاوات

سارا مخاوات در نخستین تجربه کارگردانی اش «خداحافظ باغ آلبالوی من» را در سالن سایه تئاتر شهر روی صحنه آورده هست. این نمایش با بازی نازنین احمدی، پرنده علایی و

«خداحافظ باغ‌ آلبالوی من» نخستین تجربه کارگردانی سارا مخاوات

«خداحافظ باغ آلبالوی من» نخستین تجربه کارگردانی سارا مخاوات

عبارات مهم : زندگی

سارا مخاوات در نخستین تجربه کارگردانی اش «خداحافظ باغ آلبالوی من» را در سالن سایه تئاتر شهر روی صحنه آورده هست. این نمایش با بازی نازنین احمدی، پرنده علایی و هاله گرجی هر شب ساعت ۲۰ تا آخر مرداد اجرا می شود. در ادامه گفت وگوی آیدا عمیدی، شاعر، را با سارا مخاوات، نمایش نامه نویس و کارگردان این اثر، می خوانید.

شما، هم نویسنده و هم کارگردان این کار هستید. دو سال پیش رمان شما (زنی که در قسمت اشیای گمشده پیدا شد، نشر مروارید) را خوانده بودم و با ذهنیتی که از آن رمان داشتم به سراغ نمایش شما آمدم. اعتراف می کنم که با اثر کاملا متفاوتی مواجه شدم. در نمایش شما مورد نیاز است مخاطب بتواند پابه پای بازیگران بیاید و دیالوگ ها را در لحظه تحلیل کند. متوجه هستم که هم در دیالوگ ها و هم در المان های صحنه مواردی گنجانده شده است است که به درک سریع تر مخاطب از اوضاع کاراکتر مهم کمک می کند؛ بااین حال کار شما را نمایشی دیریاب می دانم و نخستین پرسش من از شما این است که به عنوان نخستین حضور حرفه ای تان در عرصه کارگردانی تئاتر نگرانِ محدودشدن طیف مخاطب هایتان نبودید؟
درست هست. در زمینه کارگردانی تجربه اولم در ابعاد حرفه ای تئاتر هست، ولی سال هاست می نویسم، فیلم نامه های زیادی نوشته ام، داستان های کوتاه، نمایش نامه ها و یک رمان که گفتید خوانده اید. بنابراین به عنوان کسی که سال هاست با نوشتن دست وپنجه نرم کرده و اشتغال مهم ذهنی اش متن بوده می خواهم بگویم: نه، از فهمیده نشدن نمی ترسم. قبل از شما هم از من پرسیده بودند، حتی بازیگران کار دلواپس بودند که مخاطب، قسمت هایی از نمایش را از دست بدهد و متوجه نشود.

از من می درخواست کردند جهت هرکدام از قسمت ها نمادی قرار دهم که کمک کننده باشد، ولی پاسخ من یک چیز بود: جهت درک این متن تنها مورد نیاز است مخاطب از لحظه اول سراپاگوش باشد، هر صدا و هر دیالوگی را با دقت بشنود و با تمرکز نمایش را ببیند و بشنود. تنها رازش همین هست. اگر باوجوداین باز هم متوجه قسمت هایی از نمایش نشد، پیشنهاد می کنم دوباره ببیند؛ مثل هنگامی که که کتاب می خوانیم و گاهی مجبوریم چندبار کتابی را بخوانیم تا به زوایای مختلفش تسلط پیدا کنیم. جالب است که بگویم چند نفر از اعضای گروهم که در پشت صحنه هستند، در تمرین ها حضور داشتند و بعد از چندبار دیدن کار تازه متوجه بخش هایی شدند و تحت تأثیر قرار گرفتند. این در حالی بود که شب های قبل تر هم بارها صحنه را دیده بودند، ولی رازش همان است که گفتم: با دقت و تمرکز گوش دهید و ببینید. ۵۰ دقیقه تمام وجودتان را با ما همراه کنید و فراموش کنید خارج از سالن سایه، دنیا دیگری هست.

احتمالا افراد دیگری هم از شما پرسیده اند که آیا مهاجرت. من هم همین پرسش را دارم و فقط تردید خودم را هم ضمیمه این پرسش می کنم. آن بخش از دیالوگ های میان ولی و اسکارلت که درواقع نقل قول هایی از دو کتاب مادام بواری و بربادرفته هست، مرا مجاب کرد که مسئله مهم مهاجرت نیست. بااین حال به علت پررنگ بودن ایده مهاجرت دچار این تردید شدم که شاید این ایده اهمیت خاص ای داشته که از چشم من پنهان مانده است.
درست متوجه شدید، بحث مهم مهاجرت نیست. بحث فقط بر سر ایده، فکر یا رؤیایی است که آن قدر به آن میدان می دهیم که تمام وجود ما را پر می کند و علت مهم زیستن می شود و چنان به آن چنگ می زنیم که هیچ چیزی را واقعی تر از آن نمی یابیم و درعین حال که با مرورکردنش، آن هم هزاران بار در لحظه، لذت می بریم، درگیر یک درد جانکاه و دائم هم هستیم، چون می دانیم که آن رؤیا، فکر یا ایده چقدر از ما فاصله دارد، چقدر دور است و هربار مرورکردنش هم متأسفانه یا شاید خوشبختانه ما را به آن نزدیک تر نمی کند.

در نمایش من شخصیت «دختر» درگیر مهاجرت هست، درست هست، ولی می توانست درگیر یک علاقه باشد یا جهت ارتقا در شغلی یک عمر له له بزند یا شیفته و شیدای پول و زندگی لوکس باشد، نمی دانم هر چیزی، فرقی نمی کند. هر چیزی که دور باشد از فرد و بااین همه آن قدر در وجودش رخنه کند که تبدیل به هویت شخص شود، طوری که فرد تنها زمانی جهت خود ارزش و شخصیت قائل شود که به آن ایده دور و دست نیافتنی برسد.

من ولی ایده مهاجرت را گزینش نکردم، ایده مهاجرت من را گزینش کرد. من می خواستم ذهنی درخودمانده را توصیف کنم که پویایی اش را از دست داده و تبدیل به باتلاقی شده است که صاحبش را هر لحظه زیاد از واقعیت دور می کند و در خود می بلعد.

بعد در آن شرایط به اطرافم نگاه کردم و دیدم که چقدر مسئله مهاجرت بحران ساز شده. اطرافم پر بود از آدم هایی که شبانه روز به فکر رفتن بودند. رفتن به کجا خیلی مهم نبود. می درخواست کردند بروند. یک روز آمریکا، یک روز اروپا، یک روز آمریکای جنوبی، یک روز استرالیا. می دیدم کسانی را که منتظر بودند؛ منتظر تأییدشدن، گرفتن ویزا، گرفتن گرین کارت. منتظر رسیدن ایمیل یک دانشگاه… می دیدم که چهار، پنج سال قدم از قدم برنمی داشتند.

هر کاری می درخواست کردند بکنند منصرف می شدند، چون منتظر بودند و چه انتظار غم انگیزی بود. نه به زندگی و موقعیت اینجا دل می دادند، نه تلاشی جهت اصلاح زندگی می کردند و نه پذیرشی می آمد. فقط روزبه روز افسرده تر می شدند. بعضی ها رفتند و شاید رستگار شدند، بعضی ها ماندند و نتوانستند بپذیرند که نشد. آن قدر به این ابعاد ماجرای مهاجرت فکر کردم که بالأخره خودش را توی نمایش نامه ام جا کرد.

اما همان طور که گفتم بحث بر سر مهاجرت نیست. بحث بر سر درخودماندگی یک ذهن ایستا و باتلاق گونه است که هیچ گونه طراوت و پویایی ندارد.

آیا به سراغ شخصیت ولی بواری و اسکارلت اوهارا رفتید؟ در واقع بهتر است بپرسم در بیان شخصیت های داستانی آیا فقط این دو شخصیت در ذهن کاراکتر مهم نمایش باقی مانده اند؟
در ابتدا نمایش طولانی تر بود و پنج کاراکتر زن داشت. دزدمونا را هم داشتم حتی. بعد کم کم همه از بین بردن شدند و اسکارلت اوهارا و ولی بواری در قلب داستان جا گرفتند. شخصیت مهم داستان درست شبیه ولی بواری هست. زنی شیدا و سودازده که در اوهام و خیالات خود زندگی می کند و تحمل زیستن در واقعیت را ندارد. ولی بواری هنگامی که متوجه شد که معشوق هایش هیچ کدام چیزی که او فکر می کرد نبودند، آرسنیک را سر کشید. ولی بواری چنان در رؤیای علاقه هایش غرق شده است بود که جهت رسیدن به آنها حاضر بود هر بهایی بپردازد.

اما بواری درست مثل شخصیت نمایش ما، گوشه ای می نشست و به نقشه پاریس نگاه می کرد، چشم هایش را می بست و خودش را سوار بر کالسکه اشرافی تصور می کرد که او را به طرف تئاتر می برد حال آنکه زندگی واقعی او در یک دِه خلاصه می شد و همسری که پزشکی ناموفق بود. خب روبه روشدن با این واقعیت ها، هنگامی که که رؤیاهایی چنین دور، قشنگ و ظریف داری طاقت فرساست. اِما دوام نیاورد، دختر نمایش ما هم دوام نمی آورد.

اما اسکارلت کجای ماجراست؟ اسکارلت اوهارا قهرمان زندگی دختر هست. در نظر دختر اسکارلت اوهارا زنی به شدت عمل گرا، محکم و موفق است که خود را با هر شرایطی وفق می دهد و با سخت ترین و خشن ترین واقعیت روبه رو می شود بدون آنکه به آنها پشت کند یا تلاش کند ندیده ارزش بگیرد. او جنگ و ویرانی را هم جهت خود تبدیل به موقعیتی جهت رسیدن به خواسته هایش کرد. البته واضح است که هنگامی که راجع به اسکارلت حرف می زنم منظورم اسکارلت فیلم بردبارفته نیست. منظور اسکارلت رمان هست. شخصیتی قدرتمند، سلطه جو و واقع بین که در برابر هر اتفاق تلخی می ایستد، کمی فکر می کند و بعد شرایط را به سود خودش عوض کردن می دهد.

برای همین هم است که دختر نمایش، اسکارلت را می ستاید و درعین حال بسیار از او دور است و نمی تواند خودش را به او نزدیک کند.

ولی گاهی به نظر می رسد شخصیت اسکارلتِ نمایش شما دستخوش تغییراتی می شود که او را از اسکارلتِ رمان متفاوت می کند.
کاراکتر مهم به زور در آن تغییراتی داده است که بتواند او را در درون ذهنش نگه دارد. خود اسکارلت چندین بار به این مسئله اشاره می کند.

به نظر می رسد آنچه بر آن تأکید می کنید حرکت آگاهانه میان رؤیا و واقعیت هست. نه مردوددانستن رؤیاپردازی و واقع بینی. تشخیص اینکه کجا و چطور از رؤیا خارج شویم.
بله کاملا درست هست. بحث بر سر این نیست که واقع بینی ارجح است بر رؤیاپردازی یا برعکس. اصلا. من اعتقاد دارم بدون رؤیا زندگی کردن ممکن نیست. من به علاقه خواب دیدن است که چشم هایم را می بندم و به علاقه رؤیاپردازی هر صبح چشم هایم را باز می کنم. بحث بر سر گم شدن هست. گم شدن در رؤیا یا گم شدن در خاطرات. این چیزی است که من راجع به اش حرف می زنم. آن هم در مورد کسانی که از این گم شدن و دست وپازدن در باتلاق ذهن عاصی هستند. نه کسانی که صبح تا شب گوشه ای می نشینند و با فراغ بال و حال خوش خیال و رؤیا تفت می دهند. البته اگر چنین کسانی اصلا وجود داشته باشند.

من هرکسی را که دیده ام که در دنیا ذهنی و خاطراتش گم شده، هر لحظه کلافه و خسته و عصبانی بوده و من در مورد آنها حرف می زنم. شاید بد نباشد کمی هم واقعیت را دوست داشته باشیم یا حداقل آن را بپذیریم. مسئله پذیرش مسئله بسیار مهمی هست. به نظر من که تبدیل به بحران شده، حتی اگر راجع به اش حرف نزنیم. ما آدم هایی شده است ایم که اصلا چیزهایی را در زندگی هامان و در شخصیت هامان نمی پذیریم. پذیرشمان پایین است و اصلا انعطاف پذیری نداریم در برابر زندگی.

معتقدم یکی از ریشه های سرخوردگی همین هست. ما شاد نیستیم. انگار در یک آکورایوم هستیم و آن سوی شیشه ها جهانی ایده آل و رنگارنگ و زیباست که ما دستمان به آن نمی رسد. این طوری است که هرازگاهی یکی از ماهی ها خودش را از آب آکواریوم به آن خشکی قشنگ پرتاب می کند و روی همان خشکی جان می دهد و می میرد. امیدوارم یادتان باشد که بحث مهم بر سر چیست و این جملات را که می خوانید مهاجرت کردن را مرور نکنید. بحث من کلی تر از این حرف هاست و در مورد بسیاری از پرسشها مصداق دارد و نمی خواهم به چیز خاصی محدودش کنم. بحث بر سر شقاوت هست. شقاوت علیه خود.

خودت را دائم سرزنش می کنی، خودت را نمی بخشی و تا می توانی خودت را تحقیر می کنی. چون آن قدر خوب نبوده ای که رؤیاهایت را واقعی کنی. خودت را نمی بخشی که نمی توانی از خاطره یک فرد دل بکنی و برگردی بر سر زندگی ات. با خودت بی رحم هستی و کم کم آن قدر پوست خودت را می کنی که هیچ چیز از تو نمی ماند و تمام وجودت درد می کند. نمی دانم دیده اید افرادی که جهت رسیدن به رؤیایی یا جهت عملی کردن ایده ای کم کم از وجود تهی می شوند یا نه؟ کم کم بی شکل می شوند، بی هویت می شوند، نگاه ارزش تهی می شود، پوک می شوند و باز هم همان طور ادامه می دهند.

فکر می کنم این تجربه را همه در سطوح متفاوت داشته ایم ولی ممکن است به عنوان یک مسئله به آن نگاه نکرده باشیم. آیا کارکردن روی این نمایش نامه جهت خود شما یادآور این دست تجربه ها نبود؟
مباحثی را که در نمایش مطرح می شود، را همان طور که گفتم در اطرافیانم زیاد دیده ام ولی قبل از همه آنها خودم بودم که درگیرش بودم. درگیر یک جور ایده آل گرایی و رؤیاپردازی مزمن که تمامی نداشت. آن قدر توقعم از خودم و از هر خطی که می نوشتم اوج بود که جرئت نمی کردم جلوتر بروم. هیچ کدام از نوشته هایم نمی توانست مرا به غایتی که انتظارش را داشتم برساند.

قضاوتش برعهده چه کسی بود؟ خودم! می خواستم دانشگاه هنر قبول شوم و سینما بخوانم. این اتفاق افتاد و من هر شب خواب می دیدم قبول شدنم اشتباهی بوده! دلم می خواست بروم کلاس های بازیگری و رفتم، دلم می خواست از استادانم تعریف بشنوم و شنیدم و باز فکر می کردم اشتباه شده. یک ایده مرا تسخیر کرده بود: کسی نمی فهمد من چقدر پتانسیل دارم! حالا به نظرم همه چیز احمقانه می رسد ولی همین ایده مرا سال ها عقب انداخت. موقعیت های بسیاری را از دست دادم. فقط چون فکر می کردم کسی نمی فهمد من چقدر پتانسیل دارم!

دختر نمایش هم یک جورهایی همین طور هست، منتها مشکلش حادتر است و نمی تواند خودش را از قید و بندهایش رها کند. پدرش قبل از اینکه برود و جایی میان مرزها و رؤیاهایش گم شود، به دختر که آن وقت سه ساله هست، می گوید: «اینجا جای ماندن نیست»، همین. تمام شد. دیگر سخت است جهت دختر که دل بکند از این ایده. پدرش بذرش را کاشته و حالا این بذر عمیقا ریشه دوانده، تنومند شده است و همه فضا را جهت خودش اشغال کرده. اگر اینجا جای ماندن نیست بعد من باید بروم. قانونی، غیرقانونی، مهم نیست، به چه قیمتی هم مهم نیست. تازه اگر نشد هیچ راه دومی ندارم، باید بیفتم یک گوشه آن قدر غصه بخورم تا بمیرم.

بحث بر سر هویت فرد هست. فردی که به هر دلیلی آن قدر شخصیت محکم و مستقلی ندارد که تفاوت ایده ها را دریابد و هر کدام را جدا بسنجد، محکوم به زجری ابدی است.

و آن کسی که بذر رؤیا را کاشته حالا به خاطره ای تبدیل شده است که تمام قد پشت این رؤیا پردازی ها ایستاده هست. می شود گفت خاطرات نیز، به عنوان اسناد ناکامی، به درخودماندگی زن دامن می زنند؟
بله. در انتهای نمایش یکی از سلول های عصبی مغز وارد ماجرا می شود و هر چیزی که از خاطرات و رؤیاها در ذهن دختر باقی مانده را جمع می کند و روی چمدانی می گذارد که دختر باید آن را بکشد و از صحنه خارج شود. چمدان سنگین است و دختر احساس عجز می کند که نشان می دهد بار خیلی از این خاطرات و خیال پردازی ها چقدر طاقت فرساست و ما خودمان را مجبور می کنیم هر لحظه همه اینها را با هم بکشیم، حتی در خواب.

این هم نمونه دیگر شقاوت هست. انگار ذهن ما اجازه آرام گرفتن ندارد، اصلا حق ندارد رها باشد و میان چیزهای تازه بچرخد. مجبورش می کنیم در میان همان وسایل کهنه و قدیمی و خاک گرفته و زنگ زده بچرخد و درعین حال انتظار داریم سرحال و شاداب و بافایده باشد. نمی شود، نمی شود که نمی شود.

جمله هایی در نمایش است که به وسیله ولی و اسکارلت گفته می شود و به نظر می رسد برگرفته از مادام بواری و بربادرفته باشد. گزینش این جملات خاص از دو رمان بر چه مبنایی صورت گرفته؟
در نمایش نامه جمله هایی از کتاب مادام بواری فلوبر و بربادرفته مارگارت میچل آورده شده است هست. در ابتدا تعداد این جملات بسیار زیادتر بود. من شیفته آن جمله ها بودم، هنوز هم هستم. ولی به مرور خیلی کمترش کردم.

نمی خواستم تکراری شود. نمی خواستم به قیمت ازدست دادن توجه و دقت مخاطب آن جمله های کم نظیر را در کار نگه دارم. چون لحن بازیگران هنگام گفتن آنها تفاوت می کند و به اصطلاح کتابی می شود. این جهت این است که مخاطب متوجه شود که جملات از کتاب ها آمده اند. استفاده از این جمله ها باعث شد جهت اینکه متنی که خودم نوشته بودم با اینها یکدست شود و شکستی ایجاد نشود که توی ذوق بزند، روی کلمه به کلمه نمایش نامه فکر کنم و آن قدر اوج و پایینش کنم که با جمله های فلوبر یکدست شوند و خارج نزنند. نه اینکه بخواهم بگویم به همان اندازه قدرتمند و به همان اندازه موجز و ماندگار هستند، به هیچ وجه. ولی حداقل تلاش کردم هنگامی که مخاطب جمله ها را پشت سر هم می شنود به نظرش نیاید از دو متن کاملا متفاوت آمده اند و یکدست نیست.

در آخر کنجکاوم بدانم آیا نوشتن نمایش نامه تازه ای را شروع کرده اید؟ و اینکه فکر می کنید بازخوردهای این نمایش بر کار بعدی تان تأثیر جدی ای خواهد داشت؟
چندین ایده دارم جهت کار بعدی ام که جسورانه تر هستند ولی هنوز شروع به نوشتن نکرده ام. حتما تأثیر دارد، اصلا شروع نکرده ام که بازخوردهای این یکی را ببینم. دوست دارم نقاط ضعف و قوت این نمایش نامه را از زبان دیگران بشنوم. این نخستین نمایش نامه ای است که تا به حال نوشته ام و آن قدر خودم وسطش ایستاده ام که گاهی فکر می کنم اصلا نمی دانم چه کرده ام. البته الان که نه، ولی آن اوایل هرکسی را می دیدم می خواستم نمایش نامه را بخواند چون هیچ ایده ای نداشته ام كه چطور از آب درآمده. ولی دومی حتما تفاوت می کند.

«خداحافظ باغ‌ آلبالوی من» نخستین تجربه کارگردانی سارا مخاوات

روزنامه شرق

واژه های کلیدی: زندگی | مخاطب | نمایش | مهاجرت | مهاجرت | اخبار فرهنگی و هنری

دانلود


دانلود فایل ها

نویسنده : blogzz